Yanacaq qiymətləri artdı: sürücülər üçün real təsir və səmərəlilik yanaşması

Son qərara əsasən, Aİ-92 markalı avtomobil benzininin və dizel yanacağının pərakəndə satış qiymətləri artırılıb.

Qərar yol vergisi mexanizminin yenilənməsi və toplanan vəsaitin “İctimai nəqliyyat” Məqsədli Büdcə Fonduna yönəldilməsi ilə əlaqələndirilir.

Tarif Şurasının açıqlamasına görə, məqsəd ictimai nəqliyyatın keyfiyyətinin artırılması, yol hərəkətinin təhlükəsizliyi və nəqliyyat infrastrukturunun uzunmüddətli inkişafıdır. Bununla belə, fərdi avtomobil sahibləri üçün bu qərarın nəticəsi yanacaq xərclərinin artmasıdır.

Tarif Şurasının qərarından sonra yanacaq qiymətləri necə dəyişdi?

Rəsmi tariflərə əsasən:

• Aİ-92 benzin

  • Köhnə qiymət: 1,10 AZN

  • Yeni qiymət: 1,15 AZN

  • Artım: təxminən 4,5%

• Dizel yanacağı

  • Köhnə qiymət: 1,00 AZN

  • Yeni qiymət: 1,10 AZN

  • Artım: 10%

Yanacaq qiymət artımı real sürüşdə nə deməkdir?

Aİ-92 benzinlə işləyən avtomobil üçün

• Orta sərfiyyat: 10 litr / 100 km

• Köhnə tariflə xərc: 11,00 AZN / 100 km

• Yeni tariflə xərc: 11,50 AZN / 100 km

➡️ 100 km-də əlavə ~0,50 AZN

Ayda 1 500 km sürən sürücü üçün bu fərq:

• ~7,5 AZN / ay

• ~90 AZN / il

Dizel avtomobili üçün

• Orta sərfiyyat: 8 litr / 100 km

• Köhnə tariflə: 8,00 AZN / 100 km

• Yeni tariflə: 8,80 AZN / 100 km

➡️ 100 km-də əlavə ~0,80 AZN

Yanacaq bahalaşması fonunda əsas problem nədir?

Tarif Şurasının qərarı qiymət artımını rəsmi şəkildə göstərir. Amma sürücülərin çoxu ikinci, daha az görünən problemlə də üzləşir: yanacaq sərfiyyatının texniki səbəblərdən artması.

Zamanla:

• injektorlar tutulur,

• yanma kamerasında çöküntülər yaranır,

• yanacaq tam yanmır.

Bu hallar nəticəsində avtomobil zavod göstəricilərindən kənara çıxır və sürücü bahalaşmadan əvvəl də artıq yanacaq sərf etmiş olur.

15% yanacaq sərfiyyatı fərqi nəyi dəyişir?

Praktiki müşahidələr göstərir ki, yanacaq sisteminin vəziyyəti normaya yaxın olduqda orta hesabla 10–15% aralığında sərfiyyat fərqi yaranır.

Aİ-92 ilə hesablanmış nümunə (yeni tariflə)

• əvvəl: 10 L / 100 km → 11,50 AZN

• daha səmərəli rejimdə: 8,5 L / 100 km → 9,78 AZN

➡️ 100 km-də ~1,7 AZN fərq

Bu rəqəm qiymət artımını tam kompensasiya edir, hətta əlavə qənaət yaradır.

Dizel üçün nümunə

• əvvəl: 8 L / 100 km → 8,80 AZN

• səmərəli rejimdə: 6,8 L / 100 km → 7,48 AZN

➡️ 100 km-də ~1,3 AZN fərq

Bu səmərəlilik necə əldə olunur?

Bu cür fərqlər əsasən:

• yanacaq sisteminin və yanma kamerasının təmizliyi,

• alışmanın sabit olması,

• injektorların düzgün püskürtməsi

• setan ədədinin artımı və s. ilə bağlıdır.

Avropa ölkələrində bu yanaşma uzun illərdir tətbiq olunur və yanacaqdan maksimum fayda əldə etmək üçün texniki həllərdən istifadə edilir. Bu kontekstdə VIF kimi istehsalçıların məhsulları yanma səmərəliliyinin artırılması məqsədi ilə istifadə olunur.

Burada məqsəd qısa müddətli effekt yox, yanacaq sərfiyyatının artmasına səbəb olan texniki amillərin qarşısını almaqdır.

Yekun

Tarif Şurasının yanacaq qiymətləri ilə bağlı qərarları nəqliyyat sisteminin inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Lakin bu qərarların gündəlik həyatda əsas təsiri sürücülərin yanacaq xərclərində hiss olunur. Qiymət artımı qaçılmazdır, amma onun real maliyyə yükü hər bir avtomobil üçün fərqli ola bilər.

Bu fərqi yaradan əsas amil isə yanacağın necə istifadə olunmasıdır. Yanma səmərəliliyi, yanacaq sisteminin vəziyyəti və texniki qulluq səviyyəsi eyni yanacaqla belə fərqli nəticələr verir. Məhz buna görə də müasir yanaşmada məsələ təkcə “yanacaq neçəyədir?” sualı ilə bitmir — “yanacaqdan nə qədər səmərəli istifadə olunur?” sualı ön plana çıxır.

Yanacaq qiymətləri yüksəldikcə, səmərəlilik artıq əlavə üstünlük deyil, zərurətə çevrilir. Düzgün texniki yanaşma və məlumatlı qərarlar sayəsində sürücülər qiymət artımının təsirini minimuma endirə, xərclərinə daha sağlam nəzarət edə bilərlər.

Bu mövzuda məlumatlanmaq, rəqəmlərlə düşünmək və texniki detalları nəzərə almaq — uzunmüddətli baxımdan ən rasional yoldur.